ΠΡΟΤΥΠΑ ΚΑΙ ΠΕΙΡΑΜΑΤΙΚΑ ΣΧΟΛΕΙΑ Ή ΠΕΡΙ ΑΡΙΣΤΕΙΑΣ

ΑΡΙΣΤΕΙΑ
ΑΛΙΚΑΡΙΔΗΣ_

Φιλάρετος Αλικαρίδης, άμισθος επιστημονικός σύμβουλος Υ.ΠΟ.ΠΑΙ.Θ. Αριστείδη Μπαλτά

Σήμερα στην Ελλάδα σε ένα σύνολο 12.800 σχολείων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με 1.400.000 μαθητές υπάρχουν 60 πρότυπα πειραματικά σχολεία, όπως ονομάζονται, με 12.000 μαθητές. Με την εξαίρεση, ίσως των τελευταίων, στα υπόλοιπα σχολεία της χώρας, λόγω της πολιτικής των μνημονίων, προβλήματα όπως οι ελλείψεις εκπαιδευτικών, οι ελλείψεις αιθουσών διδασκαλίας, οι ελλείψεις σε εποπτικά μέσα διδασκαλίας, οι απλήρωτοι περιφερόμενοι εκπαιδευτικοί είναι κοινός τόπος. Επί πλέον σε πολλά από αυτά, λόγω της ανθρωπιστικής κρίσης στην οποία οδηγήθηκε η χώρα, τα προβλήματα επεκτείνονται στους τομείς θέρμανσης των σχολείων, οικονομικής ανέχειας των οικογενειών και σε ακραίες αλλά υπαρκτές περιπτώσεις πείνας μέχρι λιποθυμίας των μαθητών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, μοιάζει τουλάχιστον περίεργο γιατί αναδείχθηκε σε μείζον πρόβλημα το θέμα του τρόπου εισαγωγής σε 60 από 12.800 σχολεία με 12.000 μαθητές μόνο, από τα οποία μάλιστα θα πρέπει να αφαιρεθούν τα πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης, στα οποία όλοι συμφωνούν ότι η εισαγωγή θα πρέπει να γίνεται με κλήρωση. Και είναι επίσης ενδιαφέρον το γεγονός ότι στα γνωστά συγκροτήματα τού τύπου, όπου αρθρογραφούν διάφοροι “αναγνωρίσιμοι“, χρησιμοποιώντας το επιχείρημα της αριστείας τάσσονται, χωρίς καμία παραφωνία, υπερ των εξετάσεων ως τρόπου εισαγωγής σε όλα τα πρότυπα πειραματικά σχολεία ενω αντίθετα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ειδικά στα ειδικευμένα σε θέματα παιδείας, φορείς, εκπαιδευτικοί και μαθητές πρότυπων   πειραματικών σχολείων τάσσονται με μεγάλη πλειοψηφία υπέρ της εισαγωγής σε αυτά με κλήρωση.

Παραδοσιακά στην Ελλάδα από την ίδρυση τους στα μέσα του 19ου αιώνα και μέχρι το 2011 ο ρόλος Πρότυπων και Πειραματικών σχολείων ήταν διακριτός. “Άλλο είναι ένα σχολείο πειραματικό όπου λειτουργεί με τρόπο πειραματικής προσέγγισης για να μεταφερθεί στην υπόλοιπη εκπαίδευση ο πειραματισμός και άλλο είναι ένα σχολείο πρότυπο που έχει κάποια χαρακτηριστικά που το καθιστούν ιδιαίτερο και ξεχωριστό“. (Κ. Αγγελάκος Αν. Καθηγητής Διδακτικής Ιόνιο Πανεπιστήμιο)

Ο νόμος 3966/2011 ένωσε σε μια ενιαία κατηγορία τα Πρότυπα και τα Πειραματικά σχολεία (ΠΠΣ) χωρίς καμία διαφοροποίηση με το επιχείρημα ότι ” Ο τομέας πειραματισμού που επελέγη για αυτά τα σχολεία ήταν ο τομέας της αριστείας. Φτιάχθηκε δηλαδή μια ομάδα σχολείων, ένα δίκτυο σχολείων, που η αποστολή τους ήταν να πειραματισθούν επί της αριστείας. Δηλαδή να ξαναζωντανέψουν την ιδέα της αριστείας, η οποία ήταν περιθωριοποιημένη στο εκπαιδευτικό σύστημα”. (Γ. Αντωνίου πρώην πρόεδρος Δ.Ε.Π.Π.Σ). Και στο προφανές ερώτημα της ιστοσελίδας 360pedia.gr “πως θα μπορείτε να καταλάβετε αν μια πρακτική η οποία έχει αποδώσει σε μαθητές που έχουν άριστες σπουδές και που λειτουργεί σε ιδανικές συνθήκες, μπορεί να εφαρμοσθεί στον μέσο όρο των σχολείων στο μέσο όρο των μαθητών απάντησε με τρόπο που αποκαλύπτει και τις παιδαγωγικές αντιλήψεις του: “Aς το δοκιμάσουμε και θα δούμε τι θα βγει. Το αυτοκίνητο μου φοράει ΑΒS. Τα ABS δοκιμάσθηκαν στην Ferrari με ειδικές συνθήκες, ειδικούς οδηγούς, ειδικούς δρόμους, ειδικές μηχανές για να είναι δυνατό το αυτοκίνητο μου να φοράει ABS αυτή τη στιγμή”. Δηλαδή ο δάσκαλος σε ρόλο οδηγού αγώνων-M.Schumacher και οι μαθητές αγωνιστικά αυτοκίνητα-Ferrari.

H ψήφιση του νόμου 3966/2011 συνάντησε την αντίθεση της οργανωμένης εκπαιδευτικής κοινότητας. Η σύνοδος προέδρων των παιδαγωγικών τμημάτων στην Θεσσαλονίκη στις 5-6/2/2011 δηλώνει την αντίθεση της στην μετατροπή Πειραματικών σχολείων σε σχολεία Αριστείας και αντ’ αυτού προτείνει να πολλαπλασιαστούν τα Πειραματικά. «Σε αυτά πρέπει να φοιτούν παιδιά όλων των κοινωνικών τάξεων και ομάδων και το μαθητικό δυναμικό τους να είναι όσο το δυνατόν πιο αντιπροσωπευτικό του μαθητικού δυναμικού των σχολείων της χώρας. Μόνο τότε τα πορίσματα των επιστημονικά σχεδιασμένων καινοτομιών, οι οποίες θα κρίνονται επιτυχημένες, θα μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο σύνολο της ελληνικής εκπαίδευσης και θα συμβάλλουν ουσιαστικά στην βελτίωση”.

Παράλληλα η ΟΛΜΕ σε ανακοίνωση της στις 13/4/2011 αναδεικνύει τον ταξικό χαρακτήρα του εγχειρήματος αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι “Είναι βέβαιο ότι στις εισαγωγικές εξετάσεις που προβλέπονται θα προσέρχονται παιδιά με περισσότερα εφόδια όχι λόγω ιδιαίτερης ευφυίας αλλα λόγω κοινωνικού , οικονομικού και μορφωτικού επιπέδου των γονιών τους, αφού είναι επιστημονικά διαπιστωμένο ότι η υψηλή επίδοση δεν είναι ανεξάρτητη από το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνει ένα παιδί”.

Για ποιο λόγο λοιπόν επιβλήθηκε η ρύθμιση της ενοποίησης πρότυπων και πειραματικών σχολείων και ο στόχος της αριστείας. Σύμφωνα με τον Θ. Οτζάκογλου υποδιευθυντή του Βαρβακείου ΠΠ Γυμνασίου “αυτό που αναδεικνύεται είναι η επιθυμία συγκεκριμένων κοινωνικών στρωμάτων, προνομιούχων μορφωτικό-κοινωνικά, να διεκδικήσουν μέσα στο Δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα ένα ιδιότυπο διαβατήριο ακώλυτης κοινωνικής ανέλιξης. Ενα μορφωτικό Σένγκεν”.

Τέσσερα χρόνια εφαρμογής του νόμου 3966/2011 και τα αποτελέσματα της κρίνονται από δασκάλους και καθηγητές.

Σύμφωνα με τον Δ. Κοταρίδη πρόεδρο της  Ε΄ ΕΛΜΕ  “Ο ρόλος των ΠΠΣ είναι βαθύτατα συντηρητικός , αντιπαιδαγωγικός, αντιεκπαιδευτικός. Στην ηλικία των 14,16,17 δεν μπορείς να να ξεχωρίζεις σε άριστους και κακούς τους έφηβους. Ετσι τους εμπεδώνεις τη συνείδηση της αποτυχίας σε μια κρίσιμη ηλικία. Επι πλέον όλοι ξέρουμε οτι οι άριστοι είναι πολυπαραγοντικό φαινόμενο, οφειλόμενο κυρίως σε εξωσχχολικούς παράγοντες που σχετίζονται με το οικονομικό, το κοινώνικο και το μορφωτικό επίπεδο μιάς οικογένειας. Οι άριστοι που δεν βρίσκονται σε τέτοιο περιβάλλον είναι η εξαίρεση που αφορά το 1% του συνόλου”.

Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και ο Τ. Δρογγίτης, Δάσκαλος, Προϊστάμενος του ΠΠ Δημοτικού Σχολείου Παν/μιου Πατρών από το 2004 έως το 2014 “Και τι νόημα έχει ένα σχολείο που αντί να δημιουργεί άριστους μαθητές, απλά τους επιλέγει με συνεχείς εξετάσεις, δημιουργώντας γι’ αυτούς ένα πλασματικό μαθησιακό περιβάλλον που καμία σχέση δεν έχει με την κοινωνική πραγματικότητα και οδηγώντας έτσι στην σχολική επιτυχία σαν αυτοεκπληρούμενη προφητεία: «Όποιος είναι άριστος μένει, όποιος δεν είναι, αντικαθίσταται από κάποιον που είναι». Το Πρότυπο Πειραματικό Σχολείο ως διαπιστωτικός μηχανισμός και εξεταστικό κέντρο! “ Και ο Κ. Αγγελάκος συμπληρώνει “Αυτό που γίνεται τώρα στα ΠΠΣ δεν είναι αριστεία. Είναι μια βαθμοθηρική μορφή εξετάσεων που οδηγεί ουσιαστικά στην αναπαραγωγή ενος εξεταστικού μοντέλου που είναι το μοντελο των κλασικών εξετάσεων”.

Για τον ρόλο που επιφύλαξαν τα ΠΠΣ για τους διδάσκοντες ο Θ. Οτζάκογλου σημειώνει οτι “Ο θεσμός των ΠΠΣ ανέδειξε ένα “πρότυπο» εκπαιδευτικού που προσμετρά την συμμετοχή του στις συλλογικές διαδικασίες τυπικές ή και εθιμικά αποδεκτές στη ζωη και τη λειτουργία της σχολικής μονάδας με βάση το άμεσο αντίκρυσμα που αυτές προσδίδουν στην προσωπική συλλογή μορίων υπηρεσιακής διασφάλισης ή ανέλιξης. Δηλαδή αναπτύχθηκε μια άμεση ανταποδοτική σχέση, που όμως δεν συνάδει ή και είναι σε σε ευθεία ρήξη με την πτυχή του εκπαιδευτικού λειτουργού στην δημόσια εκπαίδευση”.

Τέλος οι επιπτώσεις των ΠΠΣ στην διαμόρφωση του χαρακτήρα των μαθητών τους περιγράφονται απο ομαδα καθηγητων ΠΠΣ Αθήνας και Πειραια σε σχετικό κείμενο τους με τίτλο “ Γιατί το Πρότυπο Σχολείο είναι ένα κακό σχολείο στην σημερινή Ελλάδα»  τονίζοντας ότι οι μαθητές της Α γυμνασίου

  • Παρουσιάζουν αυξημένο άγχος και υπερβολική ανταγωνιστικότητα.
  • Δεν αναγνωρίζουν την αξία του συμμαθητή τους μέσα στην τάξη.
  • Απουσιάζει το ήθος από τις καθημερινές τους σχέσεις και η ευγένεια στα κίνητρα τους
  • Εύκολα απορρίπτουν, χλευάζουν και βρίσκουν ελαττώματα στους συμμαθητές τους
  • Εύκολα απομονώνονται και κλείνονται στον εαυτό τους.
  • Τα παιχνίδια τους είναι γεμάτα ένταση και με υπερβολικά πειράγματα
  • Δεν σέβονται τον χώρο.
  • Έχουν την εικόνα “επαγγελματία μαθητή”. Κολακεύουν τον δάσκαλο.

“Το σχολείο στο οποίο αποσκοπούμε εμείς είναι το σχολείο όπου οι δάσκαλοι ασκούν το λειτούργημα τους σε συνθήκες ασφάλειας και δημιουργικότητας, το σχολείο όπου τα παιδιά (κάθε ηλικίας) χαίρονται την ηλικία τους ενόσω μαθαίνουν, το σχολείο όπου ο καλός βαθμός είναι επιστέγασμα της προσπάθειας και του μόχθου και όχι αυτοσκοπός. Το καλό σχολείο είναι το σχολείο της συνεργασίας τόσο μεταξύ δασκάλων και παιδιών όσο και μεταξύ των ίδιων των παιδιών, είναι το σχολείο όπου κύρια σημασία έχει και καλλιεργείται το ήθος , η δικαιη κρίση και η κοινωνική ευαισθησία Είναι το σχολείο όπου οι καλοί μαθητές βοηθούν τους πιο αδύνατους και δεν τους ανταγωνίζονται για να επιδείξουν την ανωτερότητα τους. Είναι το σσχολείο που φροντίζει με κάθε τρόπο ώστε οι μαθητές του να φτάσουν ολοι μαζί στη λύση ενός προβλήματος και όχι ποιός θα φθάσει πρώτος στη λύση. Είναι το σχολείο της μόρφωσης, της καλιέργειας,   της ανάδειξης της ιδιαίτερης προσωπικότητας και των ιδιαίτερων ταλέντων κάθε μαθητή. Είναι το Άριστο Σχολείο που βρίσκεται σε αντίθεση με το «Σχολείο Αριστείας» τουλάχιστον όπως το ορίζει ο νεοφιλελευθερισμός. Σκοπός μας είναι όλα τα σχολεία της χώρας να γίνουν σταδιακά βήμα το βήμα, άριστα . (Α. Μπαλτάς).


Το 360pedia.gr είναι υπέρ της ελεύθερης διακίνησης της πληροφορίας αλλά κατά της εκμετάλλευσης της δημοσιογραφικής δουλειάς ιδιαίτερα όταν είναι πρωτότυπη. Σας καλούμε να σεβαστείτε τους όρους χρήσης του περιεχομένου μας που θα βρείτε ΕΔΩ.