ΕΝΑΣ ΣΤΟΥΣ ΔΥΟ ΕΦΗΒΟΥΣ ΚΟΛΛΗΜΕΝΟΣ ΣΤΗΝ ΟΘΟΝΗ

web
Στέλλα Φλωρά, Διευθύντρια εξετάσεων TFLF του Πανεπιστημίου της Λιέγης στην Ελλάδα, υπεύθυνη τύπου της ομάδας «Watchdogs - Παιδί και Διαδίκτυο»

Στέλλα Φλωρά, Διευθύντρια εξετάσεων TFLF του Πανεπιστημίου της Λιέγης στην Ελλάδα, υπεύθυνη τύπου της ομάδας «Watchdogs – Παιδί και Διαδίκτυο»

Ελλάδα 2015: Ένας στους δύο εφήβους 11 έως 15 ετών δαπανά κατά μέσο όρο τουλάχιστον 5 ώρες την ημέρα μπροστά σε μια οθόνη και ένας στους επτά δεκαπεντάχρονους εμφανίζει συμπτώματα εξάρτησης από το διαδίκτυο.

Αυτά είναι δύο πολύ σημαντικά αποτελέσματα της Πανελλήνιας έρευνας για τις συμπεριφορές που συνδέονται με την υγεία των εφήβων μαθητών που διεξάγεται στο πλαίσιο του διεθνούς προγράμματος «Health Behaviour in School-Aged Children» (HBSC, www.hbsc.org) υπό την αιγίδα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Η έρευνα διεξήχθη το 2014 από το Ερευνητικό Πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (ΕΠΙΨΥ) σε δείγμα 4.141 μαθητών εφηβικής ηλικίας (ΣΤ΄ Δημοτικού, Β΄ Γυμνασίου και Α΄ Λυκείου) από 245 σχολικές μονάδες.

Η ζωή είναι αλλού, αλλά που;

Το 54,5% των ερωτηθέντων εφήβων απάντησε ότι κάνει χρήση ηλεκτρονικών συσκευών με οθόνη (TV, smartphone, tablet, Η/Υ) τουλάχιστον 5 ώρες την ημέρα τις καθημερινές, χρόνος που αυξάνεται στις 8 ώρες τα Σαββατοκύριακα.

Αν και δεν παρατηρήθηκε αύξηση του συνολικού χρόνου ενασχόλησης από την προηγούμενη έρευνα του 2010, εντούτοις η τάση δείχνει ότι οι έφηβοι απομακρύνονται από την τηλεόραση προς πιο διαδραστικούς τρόπους απασχόλησης όπως βιντεοπαιχνίδια και κοινωνική δικτύωση. Κυρίως ασχολούνται με το να βλέπουν βιντεάκια και ταινίες (τουλάχιστον 2 ώρες την ημέρα τρεις στους πέντε εφήβους/59,7%), ένας στους τρεις παίζει ηλεκτρονικά παιχνίδια (36,1%) και δύο στους πέντε εφήβους (43,4%) περνούν χρόνο στην οθόνη για άλλους λόγους (Twitter, ask.fm, Facebook, chat, ίσως πορνό;).

Και εδώ εγείρεται το ερώτημα : αν ένα παιδί κοιμάται 8 ώρες, περνά 6 ώρες στο σχολείο, διαβάζει 3 ώρες, ξεκουράζεται και τρώει 1 ώρα και δαπανά 5 ώρες συνδεδεμένο, πότε ζει; Πότε κοινωνικοποιείται στην πραγματική ζωή;

Στο τζόγο εξ’ απαλών ονύχων

Τα αποτελέσματα της έρευνας όσον αφορά τον τζόγο ανάμεσα στους εφήβους αποτελούν επίσης αντικείμενο προβληματισμού. Τα παιδιά ρωτήθηκαν αν έχουν στοιχηματίσει χρήματα σε πρακτορείο ή στο διαδίκτυο για το αποτέλεσμα ενός αγώνα (ποδόσφαιρο, μπάσκετ κλπ), διαγωνισμού (Eurovision κλπ) ή παιχνιδιού στο οποίο έπαιζαν οι ίδιοι (ηλεκτρονικό πόκερ, τάβλι, κλπ).

Δύο στους πέντε 15χρονους (43,5%) δήλωσαν πως έχουν στοιχηματίσει τουλάχιστον μια φορά στη ζωή τους, ενώ σε ποσοστό 13,8% ανέφεραν ότι έχουν στοιχηματίσει περισσότερες από 20 φορές στη ζωή τους. Το πιο ανησυχητικό όμως είναι το γεγονός ότι ένας στους 3 εφήβους 15 ετών (33,3%) αναφέρει πρόσφατη ενασχόληση με τον τζόγο τον τελευταίο χρόνο πριν από την έρευνα και 8,5% αναφέρουν ότι τον τελευταίο χρόνο στοιχημάτισαν τουλάχιστον 20 φορές.

Σε ερώτηση εάν χρειάστηκε ποτέ να πουν ψέματα σχετικά με την ενασχόλησή τους με τον τζόγο και εάν ποτέ ένιωσαν την ανάγκη να στοιχηματίσουν όλο και περισσότερα χρήματα θετικά απάντησε το 4,4% και 7% αντίστοιχα. Από την αξιολόγηση των απαντήσεών τους προκύπτει ότι ποσοστό 2,3% των 15χρονων εφήβων έχουν ήδη προβληματική ενασχόληση, και το 6,7% βρίσκονται σε κίνδυνο για προβληματική ενασχόληση με τον τζόγο. Τον μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν τα αγόρια παρά τα κορίτσια.

Τυπικά, με βάση το νόμο, στη χώρα μας δεν επιτρέπεται η ενασχόληση με τον τζόγο για ανήλικους κάτω των 18 ετών. Είναι προφανές, όμως, ότι αυτό καταστρατηγείται, είτε πρόκειται για «νόμιμο» (ΟΠΑΠ), είτε για «παράνομο» διαδικτυακό ή μη τζόγο. Ο εξωραϊσμός διαφόρων μορφών τζόγου, όπου σε καταιγισμό διαφημίσεων σε τηλεόραση και ραδιόφωνο παρουσιάζονται ως κάτι αποδεκτό, διασκεδαστικό και αθώο δεν θα μπορούσε να μην επηρεάσει αρνητικά τα παιδιά. Κοινωνία, οικογένεια και πολιτεία οφείλουμε σύσσωμοι να λάβουμε δραστικά μέτρα διότι πληθώρα μελετών ανά τον κόσμο δείχνουν ότι οι ανήλικοι που ασχολούνται με τον τζόγο διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να εξελιχθούν σε εξαρτημένους ενήλικες. Παράλληλα, παρατηρείται σύνδεση μεταξύ του τζόγου σε τρυφερές ηλικίες με μετέπειτα χρήση αλκοόλ, τσιγάρου και άλλων εξαρτησιογόνων ουσιών.

Αυτό που θα πρέπει να κάνουν οι γονείς είναι το γνωστό αμερικάνικο ρητό Follow the money. Ο τζόγος χρειάζεται χρήματα, ο γονέας θα πρέπει να φροντίζει να ελέγχει τη διαδρομή του χαρτζιλικιού για να προλάβει δυσάρεστες καταστάσεις.

ΠΙΝΑΚΑΣ

Με βάση τις απαντήσεις που έδωσαν τα ίδια τα παιδιά στην έρευνα HBSC/WHO, ένας στους 7 μαθητές ηλικίας 15 ετών εμφανίζει συμπτώματα εξάρτησης από το διαδίκτυο. Αυτό δεν συμπεραίνεται απλώς επειδή ξοδεύουν πολύ χρόνο στο διαδίκτυο. Για να θεωρηθεί κάποιος «εθισμένος» θα πρέπει να συντρέχουν και άλλοι παράγοντες όπως αυτοί φαίνονται στο διάγραμμα.

Η κρίση που μαστίζει τη χώρα μας τα τελευταία χρόνια έχει οδηγήσει πολλές οικογένειες σε μείωση των εξωσχολικών δραστηριοτήτων των παιδιών λόγω οικονομικής αδυναμίας. Έτσι έχουν περιοριστεί σε μεγάλο βαθμό οι δυνατότητες για δημιουργική απασχόλησή τους εκτός σπιτιού. Αυτό σε συνδυασμό με τη μοναδική ιδιότητα του διαδικτύου να προσφέρει την δυνατότητα διαφυγής από την πραγματικότητα αν αυτή δεν ικανοποιεί τον χρήστη και την απεριόριστη προσβασιμότητα μπορούν πολύ σύντομα να οδηγήσουν σε καταστάσεις κατάχρησης με ολέθρια αποτελέσματα.

Όλα όμως προλαμβάνονται αν οι γονείς γνωρίζουν και μπορέσουν να βοηθήσουν τα παιδιά να εκμεταλλευτούν τις άπειρες δυνατότητες που παρέχει το διαδίκτυο με σύνεση και μέτρο. Σε τελική ανάλυση, το διαδίκτυο είναι απλό συμπλήρωμα της ζωής, όχι υποκατάστατό της.


Το 360pedia.gr είναι υπέρ της ελεύθερης διακίνησης της πληροφορίας αλλά κατά της εκμετάλλευσης της δημοσιογραφικής δουλειάς ιδιαίτερα όταν είναι πρωτότυπη. Σας καλούμε να σεβαστείτε τους όρους χρήσης του περιεχομένου μας που θα βρείτε ΕΔΩ.