ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ: ΕΡΓΑΛΕΙΟ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ Ή ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΥ;

Η Τράπεζα Θεμάτων μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως στρόφιγγα που ελέγχει τη ροή μαθητών προς την Ανώτατη Εκπαίδευση ή την Κατάρτιση
Η Τράπεζα Θεμάτων μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως στρόφιγγα που ελέγχει τη ροή μαθητών προς την Ανώτατη Εκπαίδευση ή την Κατάρτιση
Το γνωμικό με το μαχαίρι που διαλέγεις αν θα το χρησιμοποιήσεις για να κόψεις ψωμί ή για να σκοτώσεις, ταιριάζει γάντι στην Τράπεζα Θεμάτων που δαιμονοποιήθηκε για την πρωτοφανή αποτυχία στην Α΄ Λυκείου ενώ είναι απλά ένα εκπαιδευτικό εργαλείο. Η χρήση του σαν στρόφιγγα που διοχετεύει άλλους προς στην ανώτερη βαθμίδα και άλλους προς την κατάρτιση είναι κεντρική επιλογή. Είναι… το Νέο Λύκειο.

Το Υπoυργείο Παιδείας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιήσει τα στοιχεία για τον αριθμό των μαθητών της A΄ Λυκείου που δεν προβιβάστηκαν στη Β΄ τάξη μετά  και τις επαναληπτικές εξετάσεις του Σεπτεμβρίου. Ισως ακόμη σημαντικότερη πληροφορία όμως θα είναι πως αντέδρασαν οι μαθητές που δεν προβιβάστηκαν στην Β΄ Λυκείου. Πόσοι από τους αποτυχόντες αποφάσισαν να επαναλάβουν την τάξη, παραμένοντας στο Ενιαίο Λύκειο και πόσοι απλά εγκατέλειψαν ή προσέφυγαν στις Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης; Δηλαδή σε μια μεταγυμνασική βαθμίδα της, λεγόμενης,  μη τυπικής  εκπαίδευσης που αποκλείει την πρόσβαση στα Πανεπιστήμια και τα ΤΕΙ.

Όταν βγήκαν τα αποτελέσματα των προαγωγικών εξετάσεων του Ιουνίου, η αποτυχία στην Α΄ Λυκείου είχε αγγίξει το 40%. Το Υπουργείο αναγκάστηκε να κάνει τρείς απανωτές ρυθμίσεις στον τρόπο βαθμολόγησης και αφού τα σχολεία εξέδωσαν τρείς φορές πίνακες επιτυχόντων, ανακοίνωσε ότι το ποσοστό της αποτυχίας «έπεσε» στο 24%. Μετά τις επαναληπτικές εξετάσεις, τις πρώτες ημέρες του Σεπτεμβρίου, ο αριθμός των αποτυχόντων αναμένεται να έχει μειωθεί κι άλλο. Αν συγκρίνει κάνεις ωστόσο την εικόνα το καλοκαίρι του 2014, πρώτη χρονιά εφαρμογής του Νέου Λυκείου, με αυτή των προηγουμένων ετών που η αποτυχία στις προαγωγικές εξετάσεις δεν ξεπερνούσε το 1% με 2% καταλαβαίνει αμέσως ποια είναι η στόχευση του Νέου Λυκείου.

Εν αναμονή των επίσημων στοιχείων που θα επιτρέψουν την εξαγωγή ή την επιβεβαίωση συμπερασμάτων, επιχειρούμε μια προσέγγιση στους στόχους του νέου συστήματος που δεν είναι μια στιγμιαία φωτογραφία αλλά μια δυναμική εξέλιξη σε ένα πιο αυστηρό σχολείο που θα ξεχωρίζει νωρίς τους καλούς από τους κακούς, τους επαρκείς από τους αδύνατους και θα τους οδηγεί σε δομές που συνδέονται άμεσα με την αγορά εργασίας.

Όποιος διάβασε καλά το νόμο για το Νέο Λύκειο, και συνήθως αυτοί είναι οι συνδικαλιστές της εκπαίδευσης και οι…. φροντιστές, κατάλαβε από νωρίς ότι το σχολείο αυτό προσπαθεί να περιορίσει  την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση και τελικά τον μεγάλο αριθμό πτυχιούχων που παράγει η Ελλάδα. Πτυχιούχους που… εξάγει επειδή δεν μπορεί να τους απασχολήσει.

Ο πρόεδρος της Ένωσης Εκπαιδευτικών Φροντιστών Ελλάδος, Γιάννης Βαφειαδάκης,  μας εξηγεί ότι η πραγματική αιτία της αποτυχίας στην Α΄ Λυκείου δεν ήταν η Τράπεζα Θεμάτων και η άτσαλη εφαρμογή της αλλά  ο αυστηρότερος τρόπος βαθμολόγησης που ξεκίνησε να εφαρμόζεται από εφέτος.

Η καθοριστική διαφορά του Νέου Λυκείου από το σύστημα που ίσχυε μέχρι πέρυσι, είναι ότι συνυπολογίζεται ο βαθμός και των τριών τάξεων για την πρόσβαση στα ΑΕΙ και τα ΑΤΕΙ. Η τράπεζα θεμάτων ανασύρθηκε λοιπόν ως εργαλείο που θα εξασφάλιζε έστω και για τα μισά θέματα των προαγωγικών εξετάσεων, γιατί τα άλλα μισά τα επιλέγουν οι καθηγητές του κάθε σχολείου, μια ομοιογένεια στο βαθμό δυσκολίας προκειμένου να μην αδικηθούν μαθητές. Η συμμετοχή της βαθμολογίας και των τριών τάξεων ήταν η γενική κατεύθυνση στην οποία είχε καταλήξει το Εθνικό Συμβούλιο Παιδείας στην περίφημη διαβούλευση Μπαμπινιώτη, με στόχο να αναβαθμιστεί ο ρόλος του Λυκείου αφενός και αφετέρου να μην καθορίζεται η πορεία του υποψηφίου από την απόδοσή του αυτές τις τρεις βασανιστικές ώρες της πανελλαδικής εξέτασης.

Στην εφαρμογή αυτής της γενικής κατεύθυνσης, ο νόμος για το Νέο Λύκειο προχώρησε σε έναν απίστευτα δαιδαλώδη μαθηματικό υπολογισμό με αποτέλεσμα, όπως μας λέει ο Πρόεδρος του Κέντρου Μελετών της ΟΛΜΕ Παύλος Χαραμής:

Για την εισαγωγή στις σχολές των ΑΕΙ και των ΑΤΕΙ, καθοριστικότατη παραμένει η επίδοση στα τέσσερα πανελλαδικώς εξεταζόμενα μαθήματα όπου ένα εξ’ αυτών θα έχει συντελεστή βαρύτητας. Η συμμετοχή των βαθμών της Α΄, Β΄ και Γ΄ Λυκείου έχει περιοριστεί στο ελάχιστο. Η Τράπεζα Θεμάτων, επομένως, έχει μεγαλύτερη αξία ως φίλτρο. Είναι ένας μηχανισμός στα χέρια της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας ώστε να μπορεί να αποφασίζει κεντρικά για τον βαθμό δυσκολίας των προαγωγικών εξετάσεων και τελικά για το πόσοι μαθητές αποφοιτούν από το Λύκειο και πόσοι καταλήγουν στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση ή την Κατάρτιση

Ένας από τους ανθρώπους που τεκμηρίωσε επιστημονικά το Νέο Λύκειο, ο σημερινός αντιπρόεδρος του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής Γιάννης Κουμέντος, εξηγεί ότι η ΤΘ, αν εφαρμοστεί σωστά, λειτουργεί υπέρ των μαθητών γιατί τους επιτρέπει να προετοιμαστούν ολόκληρη τη χρονιά πάνω σε πραγματικά θέματα τα οποία ουσιαστικά αποτελούν ολόκληρη την εξεταστέα ύλη. Θέτει επίσης τρεις βασικές προϋποθέσεις για την ορθολογική εφαρμογή της: α) τη μείωση της ύλης,  β) την αλλαγή των ωρολόγιων και αναλυτικών προγραμμάτων και γ) την επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Με δύο λόγια η εφαρμογή της ΤΘ, προϋποθέτει μείωση του φόρτου για τους μαθητές ώστε οι καθηγητές να έχουν χρόνο για εμβάθυνση της ύλης.

Βέβαια, ως συνήθως, αυτά που στήνουν οι επιστήμονες, έρχονται οι πολιτικοί να τα γκρεμίσουν. Τίποτε από αυτά δεν εφαρμόστηκε:

  • Η ΤΘ ανακοινώθηκε δύο ημέρες πριν την έναρξη των εξετάσεων.
  • Το Νέο Λύκειο ξεκίνησε να εφαρμόζεται με τα παλιά βιβλία και αναλυτικά προγράμματα τα οποία μάλιστα, δεν προβλέπεται να αλλάξουν σύντομα. Για την ακρίβεια δεν έχει ακόμη ανατεθεί η συγγραφή τους.
  • Δεν έχει γίνει καμία επιμόρφωση στους καθηγητές που καλούνται να το εφαρμόσουν.

Η βιασύνη της πολιτική ηγεσίας Αρβανιτόπουλου να εφαρμόσει την ΤΘ, ενώ δεν ήταν έτοιμη, είχε όμως και άλλες συνέπειες. Όπως μας λέει ο Γιάννης Βαφειαδάκης τα θέματα που απαρτίζουν την τράπεζα εκτός από αναμενόμενα λάθη και αστοχίες δεν είχαν σωστή διαβάθμιση δυσκολίας με αποτέλεσμα να μετατραπεί από εγγύηση ίσης εξεταστικής μεταχείρισης σε… λόττο.

Το γεγονός επίσης ότι δεν έδιναν όλοι οι μαθητές το ίδιο μάθημα, την ίδια ημέρα επέτρεψε όπως φαίνεται σε κάποια ιδιωτικά σχολεία να κάνουν τις κληρώσεις των θεμάτων μια ημέρα πριν την εξέταση ώστε να έχουν το χρόνο να διδάξουν στους μαθητές τους τις απαντήσεις! Χρειάστηκε απλά να δηλώσουν στο Υπουργείο διαφορετικό πρόγραμμα εξετάσεων από αυτό που ακολουθούσαν. Ο Υπουργός έχει διατάξει έρευνα για αυτές τις καταγγελίες αλλά πόρισμα δεν έχει ανακοινωθεί ακόμη. Ούτε και δικλείδα ασφαλείας για να μην ξανασυμβεί.